محمدرضا بهرامی در گفتگو با خبرنگار مهر به تبیین مؤلفههای بازدارندگی نرم در شرایط کنونی پرداخت و اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران در مقطع فعلی با یک «جنگ ترکیبی تمامعیار» مواجه است؛ جنگی که صرفاً به عرصه نظامی محدود نیست و همزمان حوزههای رسانهای، شناختی و اراده اجتماعی را نیز هدف قرار داده است.
وی با بیان اینکه در چنین شرایطی، ابزارهای سخت بهتنهایی پاسخگو نیستند، افزود: آنچه امروز میتواند نقش تعیینکنندهای در صیانت از نظام ایفا کند، شکلگیری یک منظومه منسجم از مؤلفههای نرم است که در قالب «اتحاد مقدس، بصیرت اجتماعی و جهاد تبیین» قابل تعریف است؛ سه ضلعی که در کنار یکدیگر، معادله بازدارندگی نرم را کامل میکنند.
اتحاد مقدس؛ وحدت مبتنی بر ارزشها نه ائتلافهای مقطعی
بهرامی در پاسخ به این پرسش که چرا از تعبیر «اتحاد مقدس» استفاده میشود، اظهارکرد: منظور از اتحاد مقدس، وحدتی برخاسته از ارزشهای الهی و آرمانهای انقلاب اسلامی است، نه یک همگرایی صرفاً تاکتیکی یا مقطعی. طبیعی است که در هر جامعهای اختلاف نظر وجود دارد، اما آنچه اهمیت دارد، جلوگیری از تبدیل این اختلافات به شکاف و انشعاب است.
وی ادامه داد: اتحاد مقدس را میتوان به سپری تشبیه کرد که از قطعات مختلف تشکیل شده، اما هیچگونه شکاف و گسستی میان اجزای آن وجود ندارد. در چنین شرایطی، حتی اگر دیدگاهها متفاوت باشد، جهتگیری کلان جامعه حفظ میشود. بدون تحقق این نوع اتحاد، سایر مؤلفههای بازدارندگی نیز کارایی لازم را نخواهند داشت.
بصیرت اجتماعی؛ قدرت تشخیص در میدان جنگ روایتها
دبیر مجمع نخبگان دانشگاهی و حوزوی گلستان در ادامه با اشاره به نقش «بصیرت اجتماعی» گفت: در فضای جنگ ترکیبی، یکی از اصلیترین ابزارهای دشمن، ایجاد ابهام، شبهه و انحراف در افکار عمومی است. در چنین شرایطی، بصیرت به معنای قدرت تشخیص صحیح و بهموقع اهمیت مضاعف پیدا میکند.
وی افزود: اگر جامعه از این قدرت تحلیل برخوردار نباشد، حتی اتحاد نیز ممکن است در مسیر اشتباه قرار گیرد و به نوعی «اتحاد در بیراهه» تبدیل شود. تجربههای تاریخی نیز نشان دادهاند که در بزنگاهها، نبود بصیرت میتواند زمینهساز شکلگیری بحرانها شود.
بهرامی تأکید کرد: بصیرت اجتماعی یعنی مردم بتوانند منشأ و جهتدهنده جریانهای رسانهای را تشخیص دهند و تحت تأثیر موجسازیهای هدفمند قرار نگیرند؛ این موضوع در واقع نوعی «فرماندهی آگاهانه» در بدنه اجتماعی نظام ایجاد میکند.
جهاد تبیین؛ وظیفهای همگانی در برابر تحریف واقعیتها
وی در بخش دیگری از این گفتگو به تبیین مفهوم «جهاد تبیین» پرداخت و اظهار کرد: یکی از خطاهای رایج این است که جهاد تبیین صرفاً به رسانههای رسمی یا نهادهای فرهنگی محدود دانسته میشود، در حالی که این یک مسئولیت عمومی است.
بهرامی ادامه داد: در شرایطی که دشمن با سرمایهگذاری گسترده تلاش میکند واقعیتها را وارونه جلوه دهد و جای علت و معلول را تغییر دهد، نقش نخبگان، اساتید، طلاب و کنشگران اجتماعی در روایت صحیح واقعیتها بسیار کلیدی است.
وی با اشاره به برخی مصادیق افزود: در بسیاری از موارد، مشکلات موجود بهگونهای القا میشود که منشأ آنها درونی و ساختاری است، در حالی که بخش قابل توجهی از این مسائل ناشی از فشارهای بیرونی و اقدامات خصمانه است. جهاد تبیین به معنای روشنسازی همین واقعیتها و آگاهسازی افکار عمومی است.
دبیر مجمع نخبگان دانشگاهی و حوزوی گلستان گفت: اگر این روایتگری صحیح بهدرستی انجام شود، عملاً جریانهای معاند در پیشبرد اهداف خود با ناکامی مواجه خواهند شد.
آسیبشناسی سپر سهلایه؛ تمرکز دشمن بر تضعیف مؤلفهها
بهرامی در ادامه با اشاره به آسیبپذیریهای این سهضلعی گفت: کارآمدی این سپر، وابسته به استحکام هر سه ضلع آن است و تضعیف هر یک میتواند کل ساختار را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: ایجاد تفرقه در میان نخبگان و بدنه اجتماعی، کاهش سطح بصیرت عمومی و همچنین انفعال در حوزه تبیین، از جمله نقاطی است که دشمنان بهصورت هدفمند بر آن تمرکز کردهاند.
به گفته وی، راهبرد دشمن در این حوزه بهصورت مرحلهای دنبال میشود؛ ابتدا تلاش برای تضعیف اتحاد، سپس القای شبهات و در نهایت سوق دادن نخبگان به سکوت. این در حالی است که حفظ انسجام، ارتقای آگاهی عمومی و حضور فعال در عرصه تبیین میتواند این سناریو را خنثی کند.
نقشآفرینی جوانان؛ محور پویایی جهاد تبیین
دبیر مجمع نخبگان دانشگاهی و حوزوی گلستان با تأکید بر نقش نسل جوان، بهویژه دانشجویان و طلاب، خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری، نیازمند حضور فعال و مسئولانه نخبگان جوان در عرصههای فکری و رسانهای هستیم.
وی گفت: جوانان باید با تقویت قدرت تحلیل، مطالعه مستمر و درک صحیح از تحولات روز، در برابر شبهات منفعل نباشند و با رویکردی فعال، به تبیین واقعیتها بپردازند.
بهرامی تأکید کرد: شکلگیری یک نهضت فراگیر در حوزه جهاد تبیین، در کنار تقویت اتحاد و بصیرت، میتواند ضامن تداوم پیشرفت و اقتدار کشور در برابر تهدیدات پیچیده امروز باشد.
وی گفت: تقویت گفتمان اتحاد، بصیرت و تبیین، ضرورتی انکارناپذیر در مسیر آینده کشور است.
نظر شما